علائم و نحوه تشخیص کمبود گاز کولر گازی (1405)
نحوه تشخیص کمبود گاز کولر گازی یکی از مهمترین مهارت‌هایی است که به شما کمک می‌کند پیش از وارد شدن آسیب‌های جدی و پرهزینه به دستگاه، مشکل را شناسایی و برطرف کنید.
با فرا رسیدن فصل گرما، هیچ چیز به اندازه باد گرم یک سیستم تهویه مطبوع ( Air conditioning system ) نمی‌تواند آزاردهنده باشد.
بسیاری از کاربران زمانی که احساس میکنند دستگاهشان مثل قبل خنک نمی‌کند یا متوجه یخزدگی لوله‌ها می‌شوند، به دنبال نحوه تشخیص کمبود گاز کولر گازی ، نشانه‌های دقیق و راهکارهای اولیه هستند تا متوجه شوند آیا نیاز به شارژ گاز دارند یا قطعه دیگری دچار نقص شده است.
چرا کولر گازی گاز خالی می‌کند؟
پیش از آنکه به سراغ نحوه تشخیص کمبود گاز کولر گازی برویم، باید بدانیم که گاز مبرد در سیستم‌های تهویه مطبوع مصرف نمیشود، بلکه در یک سیکل بسته مدام در حال گردش است.
بنابراین، اگر سیستم شما با کمبود گاز مواجه شده است، قطعا نشتی در بخشی از مدار وجود دارد. دلایل اصلی نشت گاز شامل موارد زیر است:
- فرسودگی و پوسیدگی لولههای مسی در طول زمان به دلیل قرارگیری در معرض شرایط جوی نامناسب.
- ضربه خوردن یا آسیب فیزیکی به لوله‌ها و اتصالات هنگام اسباب‌کشی یا تعمیرات غیرتخصصی.
- نصب غیراصولی دستگاه و عدم آب‌بندی صحیح مهره‌ها و اتصالات توسط افراد غیرمجاز.
- لرزش‌های مداوم کمپرسور که میتواند به مرور زمان باعث شل شدن اتصالات و نشت مبرد شود.
- خوردگی فرمیک در کویلها به دلیل وجود رطوبت و مواد شیمیایی در محیط.
علامت اول: کاهش محسوس قدرت سرمایش و پرتاب باد ولرم
اولین و بارزترین قدم در نحوه تشخیص کمبود گاز کولر گازی، بررسی دمای باد خروجی از پنل داخلی است. گاز مبرد وظیفه جذب گرمای محیط و انتقال آن به بیرون را بر عهده دارد.
زمانی که سطح این گاز در سیکل تبرید کاهش می‌یابد، توانایی دستگاه برای جذب گرما به شدت افت می‌کند.
در این حالت، شما متوجه می‌شوید که با وجود روشن بودن دستگاه و تنظیم دما روی پایین‌ترین حالت ممکن، بادی که از پنل خارج میشود ولرم است و نمی‌تواند محیط را به دمای مطلوب برساند.
این کاهش عملکرد معمولا به صورت تدریجی رخ می‌دهد، اما در صورت وجود نشتی بزرگ، ممکن است در عرض چند ساعت کاملا سرمایش متوقف شود.
علامت دوم: یخزدگی و برفک روی کویل‌های اواپراتور و لولههای رفت
یکی دیگر از مراحل مهم در نحوه تشخیص کمبود گاز کولر گازی، بررسی فیزیکی پنل داخلی و لولههای ارتباطی است. هنگامی که گاز سیستم کم میشود، فشار در اواپراتور (کویل‌های پنل داخلی) افت می‌کند.
این افت فشار باعث میشود دمای مبرد به شدت کاهش یابد و از نقطه شبنم محیط پایین‌تر برود. در نتیجه، رطوبت موجود در هوا روی کویلها و لوله رفت (لوله کوچکتر) تقطیر شده و بلافاصله یخ می‌زند.
اگر قاب پنل داخلی را باز کردید و متوجه لایه‌ای از برفک روی فین‌ها شدید، یا روی لوله مسی متصل به موتور بیرونی یخزدگی مشاهده کردید، این یک هشدار جدی برای کمبود گاز است.
علامت سوم: کار کردن مداوم و یکسره کمپرسور بدون اتومات کردن
سیستم‌های تهویه مطبوع به گونه‌ای طراحی شده‌اند که پس از رساندن دمای محیط به حد تنظیم شده توسط ترموستات، کمپرسور متوقف یا اصطلاحا اتومات میشود.
اما در صورت کمبود گاز مبرد، دستگاه قادر نیست دمای محیط را به حد نصاب برساند.
به همین دلیل، ترموستات فرمان خاموشی صادر نمی‌کند و کمپرسور مجبور است به صورت یکسره و مداوم کار کند.
کارکرد بی‌وقفه کمپرسور نه تنها نشانه‌ای قطعی در نحوه تشخیص کمبود گاز کولر گازی است، بلکه فشار مضاعفی به موتور وارد کرده و استهلاک آن را به شدت افزایش می‌دهد.
علامت چهارم: افزایش ناگهانی و غیرمنطقی قبض برق
همانطور که در بخش قبل اشاره شد، کمبود گاز باعث میشود کمپرسور برای جبران کاهش ظرفیت سرمایشی، بدون توقف کار کند.
کمپرسور پرمصرف‌ترین قطعه در ساختار کولر گازی است و کارکرد مداوم آن مستقیما روی مصرف انرژی تاثیر می‌گذارد.
اگر در پایان ماه متوجه شدید که قبض برق شما بدون تغییر در ساعات استفاده از کولر، به شکل غیرمنطقی افزایش یافته است،
باید این مسئله را به عنوان یکی از نشانه‌های غیرمستقیم در نحوه تشخیص کمبود گاز کولر گازی در نظر بگیرید و سیستم خود را مورد بررسی قرار دهید.
علامت پنجم: شنیدن صدای غیرطبیعی از پنل داخلی
گاز مبرد در حالت عادی با فشار مشخصی در لوله‌ها جریان دارد و صدای خاصی تولید نمی‌کند.
اما اگر سوراخ یا ترکی در مسیر لوله‌ها، به ویژه در کویل‌های پنل داخلی ایجاد شده باشد، ممکن است صدای خروج گاز با فشار را بشنوید.
این صدا معمولا شبیه به صدای هیسهیس (مانند خروج باد از تایر) یا صدای قل‌قل و حباب زدن است.
شنیدن این صداها راهنمای بسیار خوبی برای نحوه تشخیص کمبود گاز کولر گازی است و نشان می‌دهد که نشت مبرد به صورت فعال در حال رخ دادن است.
علامت ششم: چکه کردن آب از پنل داخلی به دلیل ذوب شدن یخ‌ها
پیشتر در مورد یخزدگی کویلها صحبت کردیم. زمانی که کولر را خاموش می‌کنید یا کمپرسور به دلیل اورلود حرارتی از کار میافتد، یخ‌های انباشته شده روی کویل‌های اواپراتور شروع به ذوب شدن میکنند.
حجم آب حاصل از ذوب این یخ‌ها معمولا بیشتر از ظرفیت سینی درین (حوضچه تخلیه آب) است.
در نتیجه، آب از پنل داخلی سرریز کرده و روی دیوار یا زمین چکه می‌کند.
بنابراین، آبریزش غیرعادی پنل داخلی نیز میتواند یکی از مراحل نحوه تشخیص کمبود گاز کولر گازی باشد که نیازمند بررسی تخصصی است.
بیشتر بدانیم : علائم کمبود گاز کولر گازی + 7 علامت و نحوه تشخیص و تست اصولی
چگونه با استفاده از گیج مانیفولد (برای تکنسین‌ها) افت فشار را بسنجیم؟
تا به اینجا علائم ظاهری را بررسی کردیم، اما دقیق‌ترین نحوه تشخیص کمبود گاز کولر گازی، استفاده از ابزار تخصصی به نام گیج مانیفولد است.
این کار باید توسط تکنسین‌های مجرب انجام شود. در جدول زیر فشار کارکرد تقریبی برای دو نوع گاز رایج در حالت سرمایش آورده شده است:
| نوع گاز مبرد | فشار نرمال در حالت سرمایش (PSI) | فشار در حالت خاموشی دستگاه (PSI) |
|---|---|---|
| گاز R22 | ۶۰ تا ۷۵ | ۱۵۰ تا ۱۷۰ |
| گاز R410a | ۱۱۰ تا ۱۳۰ | ۲۲۰ تا ۲۵۰ |
تکنسین با اتصال شیلنگ گیج به شیر سرویس لوله برگشت (لوله ضخیم‌تر) در زمانی که کمپرسور روشن است، فشار گاز را اندازهگیری می‌کند.
اگر فشار نشان داده شده روی گیج به میزان قابل توجهی کمتر از اعداد نرمال مندرج در جدول بالا باشد، کمبود گاز قطعی است.
در این مرحله یافتن محل نشتی با کف صابون یا نشت‌یاب الکترونیکی پیش از شارژ مجدد گاز الزامی است.
نقش متخصصین در فرایند نشت‌یابی و شارژ گاز
استفاده از ابزارهای تخصصی برای نحوه تشخیص کمبود گاز کولر گازی نیازمند دانش فنی بالا است.
تکنسین‌های حرفه‌ای می‌دانند که شارژ گاز بدون رفع نشتی، تنها دور ریختن هزینه است.
همچنین وکیوم کردن کامل سیستم قبل از تزریق گاز جدید برای خروج رطوبت و هوا از الزامات این کار محسوب میشود.
۴ اقدام فوری و حیاتی پس از تشخیص کمبود گاز کولر گازی (جلوگیری از سوختن موتور)
نادیده گرفتن افت فشار مبرد و تأخیر در رفع آن، شایع‌ترین عامل سوختن کمپرسور و تحمیل هزینههای سنگین تعویض قطعات است.
بلافاصله پس از مشاهده علائم کمبود مبرد، مراحل زیر را با اولویت اجرا کنید:
خاموش کردن فوری دستگاه و قطع کامل برق ورودی
گاز مبرد علاوه بر خنک‌سازی فضا، وظیفه خنک‌کردن سیم‌پیچ داخلی موتور را بر عهده دارد.
با افت سطح گاز، دمای داخلی محفظه تراکم به بالای ۱۰۰ درجه می‌رسد و روغن سیستم خاصیت روان‌کاری خود را از دست می‌دهد.
ادامه کارکرد دستگاه در این وضعیت، در کمتر از چند ساعت به گریپاژ و سوختن قطعی کمپرسور منجر میشود.
نشت‌یابی اصولی با فشار ازت پیش از هرگونه شارژ مجدد
گاز مبرد در یک مدار بسته جریان دارد و هرگز مصرف یا فاسد نمیشود؛ بنابراین کاهش آن نشانه قطعی وجود شکستگی، ترک یا شل‌شدن اتصالات لاله‌ای است.
شارژ مجدد گاز بدون تست فشار نیتروژن و رفع سوراخ، هدررفت ۱۰۰ درصدی پول شماست. پس از رفع نشتی، تخلیه کامل هوا و رطوبت با پمپ وکیوم الزامی است.
شارژ مبرد بر اساس وزن استاندارد پلاک با ترازوی دیجیتال
در سیستم‌های مدرن با گازهای ترکیبی مثل R410A یا R32، شارژ گاز نباید به‌صورت چشمی یا صرفاً از روی گیج فشار انجام شود.
تزریق مبرد حتماً باید با ترازوی دیجیتال و دقیقاً مطابق با گرم تعیین‌شده روی پلاک فنی صورت گیرد تا راندمان اینورتر حفظ شده و مصرف برق جهش پیدا نکند.
سنجش سلامت و اسیدیته روغن کمپرسور
فرار گاز معمولاً با پرتاب و خروج روغن همراه است. تعمیرکار موظف است میزان و سلامت روغن را ارزیابی کند؛ زیرا خشکی مدار باعث سایش پیستون‌ها و اسیدی شدن کل سیکل تبرید می‌گردد.
خطرات نادیده گرفتن کمبود گاز برای کمپرسور
بسیاری از کاربران با وجود آشنایی با نحوه تشخیص کمبود گاز کولر گازی، به دلیل هزینههای تعمیرات، آن را نادیده می‌گیرند و به استفاده از دستگاه ادامه می‌دهند.
این کار اشتباهی بسیار بزرگ است. گاز مبرد علاوه بر خنک کردن محیط، وظیفه خنک کردن سیم‌پیچ‌های کمپرسور را نیز بر عهده دارد. کمبود گاز باعث میشود دمای کمپرسور به شدت بالا برود (اورلود کند) و روغن روان‌کننده داخل آن خاصیت خود را از دست بدهد.
این شرایط در مدت زمان کوتاهی به سوختن قطعی کمپرسور منجر میشود که هزینه تعویض آن بسیار سنگین است.
تاسیسات کلاب به عنوان عضو انجمن صنفی کارفرمایی فروشگاه‌های اینترنتی و دارنده گواهینامه‌های ISO 9001، ISO 14001 و ISO 45001، همواره به مشتریان خود توصیه می‌کند در صورت مشاهده علائم فوق، سریعا دستگاه را خاموش کرده و برای رفع نقص اقدام کنند.
ما با ارائه قطعات اصلی سیستم‌های تهویه مطبوع و ارسال فوری به سراسر کشور، در کنار شما هستیم. مشتریان تهران و البرز می‌توانند از مزیت پرداخت در محل نیز بهره‌مند شوند.
در صورت نیاز به مشاوره یا تهیه قطعات، پشتیبانی فروش ما از شنبه تا چهارشنبه (۹ الی ۱۸) و پنجشنبه (۹ الی ۱۴) از طریق شماره تماس ۰۲۱۷۷۶۸۶۶۳۷ آماده پاسخگویی به شما عزیزان است.
بیشتر بدانیم : اگر کولر گازی گاز نداشته باشد چه میشود؟ (عوارض کمبود گاز)
نتیجه‌گیری نحوه تشخیص کمبود گاز کولر گازی
در این مقاله به بررسی جامع نحوه تشخیص کمبود گاز کولر گازی پرداختیم. افت سرمایش، یخزدگی لوله‌ها، کارکرد مداوم کمپرسور، صدای هیسهیس، آبریزش پنل و افزایش قبض برق از مهمترین علائم این مشکل هستند.
به خاطر داشته باشید که کولر گازی هرگز گاز مصرف نمی‌کند و کاهش سطح مبرد حتما به معنای وجود نشتی در سیستم است. نادیده گرفتن این علائم میتواند به سوختن کمپرسور و ایجاد هزینههای گزاف منجر شود.
مراجعه به موقع به سرویس‌کاران مجاز و استفاده از قطعات باکیفیت تضمین‌کننده عمر طولانی دستگاه شماست. تاسیسات کلاب با نماد اعتماد الکترونیک و نشان ملی رسانه‌های دیجیتال، بستری امن برای تامین نیازهای تاسیساتی شما فراهم کرده است.
